Charlie’s Angel

Wie is opgegroeid eind jaren zestig begin zeventiger jaren, zoals ik, moet wel iets meegekregen hebben van Charles Manson, en zijn ‘Family’. Ik was gefascineerd door de bekende foto van Manson, met de woeste echt krankzinnige blik in zijn ogen. Vol in de flower power idylle, make love not war, en dan die gruwelijke moorden.

Recentelijk verscheen er een roman gebaseerd op Manson en de meisjes om hem heen: The Girls van Emma  Cline.

images

Het is een fantastisch boek over het jonge meisje Evie, dat tussen de wal en het schip geraakt met ouders die het drukker hebben met hun eigen levens dan met het hare en vrienden waar ze niet echt aansluiting meer bij vindt als ze zich gaandeweg ontwikkelt. Maar daar is de groep van Manson (Russell in het boek) en ze sluit zich aan.  De verteller is middle aged Evie, en de vertelling wordt in gang gezet door de nieuwsgierigheid van de jonge mensen die tijdelijk in haar omgeving zijn ‘jij was er toch bij?”.  Haar herinneringen vertellen ons het verhaal. En dat verhaal is onomwonden schrijnend en open. De eenzaamheid en verwarring van een meisje van 14. De ouders die denken dat ze zich wel redt. De wreedheid van de andere tieners. Wat een warm bad is die ranch, in de make love not war modus, samen muziek maken en een beetje blowen. Ja zo zoet is het dus allemaal niet. De vrije sex is maar ten dele vrij. Liefde is er wel degelijk, zeker bij de meisjes, met name tussen Suzanne en Evie.

Cline beschrijft de ontwikkeling van de groep en de teloorgang zonder sentimentaliteit. Evie is een werkelijk persoon, dat je zou willen koesteren en van wie je elke stap snapt. Ook als je niets zou weten van Manson en de moord op Sharon Tate en de anderen, dan zou je nog aanvoelen dat het verhaal afstevent op een verschrikkelijke climax. Het perspectief van degene die erbij was maar die er niet bij was toen er gemoord werd is bijzonder interessant: was onze lieveling Evie ook tot zoiets in staat geweest? En de oervraag: is niet ieder mens tot alle goed- en slechtheid in staat?

Emma Clyne is van 1989, te jong om haar Manson fascinatie te kunnen hebben opgedaan in de sixties.  Een interview in de Volkskrant  laat lezen dat ze met hun gezin weleens langs de San Quentin State Prison reden. Dan zei haar vader: kijk jongens, hier woont Charles Manson. De jonge Emma was onder de indruk: wat een groot huis. Ze groeide op op een ranch (haar ouders zijn wijnboeren) als lid van een groot gezin. Het buitenleven in een grote groep is haar dus ook bekend.

Elk boek vindt zijn bodem in een fascinatie van de schrijver. Hopelijk zijn er veel kiemen gelegd in het brein van Cline toen ze opgroeide.

 

het geluid van Gorter: Mei

Poezie is niet mijn favoriete genre, maar was dat wel van wijlen mijn mentor Kees:  het epos Mei van Herman Gorter,  dat bestaat uit maar liefst 3 delen (een gedicht! meer dan 4000 versregels ) kon me tijdens zijn colleges niet boeien, maar onder zijn invloed en deskundige begeleiding heb ik me er zo in moeten verdiepen dat er in mijn leven geen mei meer voorbij kan gaan zonder ‘Mei’..

En ik ben er enorm aan gehecht geraakt… De eerste regels van dit 19e eeuwse (1889) heldendicht worden bekend verondersteld (nou ja, de eerste 2…)

Een nieuwe lente en een nieuw geluid:
Ik wil dat dit lied klinkt als het gefluit,
Dat ik vaak hoorde voor een zomernacht
In een oud stadje, langs de watergracht –

180px-Herman_Gorter_(Bergen_aan_Zee)

Lees verder het geluid van Gorter: Mei

A strangeness in my mind

Orhan Pamuk is, zoals uit de indeling van mijn blog moge blijken, er is een hele pagina aan hem gewijd (alleen nog niet af) een auteur die ik bijzonder bewonder.

Vanaf de eerste bladzijde van ‘het Museum van de Onschuld’ pakte zijn werk mij. Daarna heb ik al zijn boeken verslonden. Istanbul heb ik voor het eerst bezocht met het oevre van Pamuk in mijn achterhoofd: zijn werk was de reden dat ik de stad wilde zien. Hij had het zo fantastisch beschreven dat ik alles herkende.

De roman het Museum van de onschuld gaat over een van liefde bezeten man, die alle herinneringen aan zijn geliefde via voorwerpen opslaat. Er is een inmiddels werkelijk een Museum van de Onschuld in Istanbul, dat ga ik nog eens bezoeken. Stel je voor: de auteur bedenkt het verhaal, en daarna maakt hij het echt, dat museum waar hij over heeft geschreven, dat hij zelf heeft bedacht, dat is ontstaan als zijn idee bestaat nu echt. Fascinerend vind ik dat.

onschuld

Pamuk is Nobelprijswinnaar van de literatuur,  Deze status geeft hem, naar eigen zeggen, een bevoorrechte positie. Pamuk steekt zijn mening over kwesties als de Koerden en Armeniers niet onder stoelen of banken, en dat maakt hem in Turkij e tot een controversieel persoon. Pamuk uit zich kalm en intelligent, altijd genuanceerd en weloverwogen. Politieke kwesties schuwt hij niet, ook niet in zijn romans.

Recentelijk was Pamuk te zien bij Nieuwsuur NOS 

Zijn meest recente boek, A strangeness in my mind, heb ik net opengeslagen. Een coming of age in Istanbul, de gewone man, het ingewikkelde leven, de macht en de onmacht. Ik zal al Pamuks thema’s  er weer in vinden…

Mind

P

Lachen met Jeroen Brouwers

Jeroen Brouwers zou ik nou niet meteen bestempelen als het zonnetje onder onze vaderlandse literaire meesters, maar wat heb ik al een week lang enorm veel lol met zijn roman Geheime kamers.

Van Brouwers heb ik veel gelezen, en met name zijn roman Bezonken rood is me bijgebleven als een van de meest aangrijpende werken die ik ooit heb gelezen. Zo prachtig, zo hartverscheurend en nergens sentimenteel. De onontkoombaarheid van het kwetsbare kind, dat niet met liefde wordt bejegend. De kiem van haat die hoe dan ook zal worden geplant, waar ooit liefde zijn plek had, of waar liefde zijn plek had moeten krijgen. En het kan nooit meer goed komen.

In de romans van Brouwers komt het niet goed.

Lees verder Lachen met Jeroen Brouwers

Tientje Poets in beeld

Het zijn zware tijden voor de  Literatuurder nu ook Albert Egberts, mijn held uit De Tandeloze Tijd van A.F.Th. van der Heijden, een gezicht heeft gekregen op film.

Al eerder (in 1996) werd een AFTh roman verfilmd,  maar in die levensfase had ik wel wat anders aan mijn hoofd dan literatuur. Advocaat van de Hanen (deel 4 van de romancyclus de Tandeloze Tijd) is gebaseerd op ware gebeurtenissen (de dood van kraker Hans Kok in een politiecel).  De opnamen waren destijds aanleiding voor protest van ‘echte’ krakers.. Van deze actie is nog wel iets te vinden op youtube, maar van de film zelf helaas niet.

Meer weten over deze zaak? http://www.volkskrant.nl/archief/de-martelaar-van-de-kraakbeweging~a1040808/

Lees verder Tientje Poets in beeld

A.L. Snijders, die ken ik nog van vroeger

Het vak Nederlands werd op mijn middelbare school aan mijn klas gedoceerd door Peter Muller. Een hele lange en heel dunne man met lang haar en een baard, gekleed in spijkerbroek en colbert. Muller vertelde over literatuur en kon met zijn voet de bovenkant van de deurpost raken. Hij was onaanraakbaar en onbenaderbaar voor mij, ik bewonderde hem teveel. Het woord richte hij eens streng in de les onze kant uit : Nomen est Omen juffrouw LASThagen (de achternaam van mijn hartsvriendin). We schrokken ons rot, eindelijk opgevallen en dan door zijn irritatie te hebben gewekt. We hadden bovendien geen idee wat hij bedoelde. Dat herinner ik me ervan. En mijn liefde voor Vestdijk is daar ontstaan, door hem.

Lees verder A.L. Snijders, die ken ik nog van vroeger

Ik hou niet van Kampurt

Ik hou niet van Remco Campert en ik hou ook niet van korte verhalen. Ik hou er ook niet van als droom en werkelijkheid door elkaar lopen. En ik haat jazz. Dus liever geen Campert voor mij, want die heeft dat alles wel.

Maar ik had ‘Een nacht en een morgen’ korte verhalen door Campert gekozen door Bert Wagendorp (ik hou ook niet van Wagendorp trouwens, althans niet altijd) nu eenmaal in huis, dus las ik Campert. En er waren inzichten die me de moeite waard lijken.

Lees verder Ik hou niet van Kampurt

Nooit meer slapen: een filosofische roman

Dat gebeurt zelden: een film gebaseerd op een door mij gekoesterd literair werk en ik verlaat tevreden de bioscoop. In dit geval sterker nog: ik ben diep onder de indruk.

Acteur Reinier Scholten van Aschat 022_bs_still(ja inderdaad: de zoon van) zet een zo geloofwaardige Alfred neer, dat ik het verhaal van de film van de eerste tot de laatste scene geloofde en het boek niet miste. Ik vond het een schitterend en literair beeldverhaal. Bovendien had ik extra informatie: ik ken Hermans meesterwerk van buiten en weet dus al wat er omgaat in Alfred, ik ken zijn motieven en verleden en neem dat ik het kijken naar de verfilming mee.

Lees verder Nooit meer slapen: een filosofische roman

Leven in de breedte, als de lengte te kort is #Steinz

Ik adoreer Pieter Steinz en hij wordt door mij gemist als permanente voedingsbron vwb kennis van literatuur. Ik was regelmatig bij Donner in Rotterdam op de zondagmiddag getuige van zijn gesprekken met bekende auteurs.  Steinz is naast een uitmuntende columnist met niet te evenaren literaire kennis en begenadigd interviewer.

Pieter Steinz is ernstig ziek, ALS. Ook tijdens zijn ziekte heeft hij nog lang  wekelijks in de weekend NRC prachtige columns gepubliceerd: reflecties op werken uit de wereldliteratuur verbonden aan zijn ziekte. Dat leverde geweldige beschouwingen op waar ik telkenmale naar uitkeek. Die columns zijn gebonden en uitgegeven in de bundel Lezen met ALS literatuur als levensbehoefte . Steinz’ blog met waardevolle literatuurinzichten heet Read Around the Globe en hoort bij mijn literatuurbijbel Steinz – Gids voor de wereldliteratuur’ (Nieuw Amsterdam, 560 blz. 180 illu’s, €34,95), waarin Jet en Pieter Steinz een overzicht geven van de verhalende fictie in 416 schrijvers, 104 meesterwerken, 26 one-book wonders, 52 boekwebben, 26 thema’s, 26 quizzen en 52 landkaarten.

Inmiddels is het stil geworden rondom Steinz, zijn laatste publieke optreden was eind vorig jaar in DWDD. Zelf kon hij toen al niet meer praten, wat een gemis! Het leven in de lengte kent zijn grens, en we zijn allen sterfelijk, maar niets weerhoudt ons ervan te leven in de breedte, zoals Albert Egberts in de Tandeloze tijd van A.F.Th. van der Heijden voorstaat. Ik vind het mooi te weten dat Steinz daarvan net zoals ik zeer onder de indruk is geraakt. Erover schrijven zoals hij zal ik nooit kunnen en altijd ambieren :   Wie sterft ziet zijn leven oneindig ver in de breedte uitdijen.

Lol met de Camera Obscura verkorte versie

Ik snuffel graag rond in bibliotheken en onlangs stuitte ik op de hertaling van de Camera Obscura van Hildebrand (Nicolaas Beets) door Ivo de Wijs en ik ben het meteen gaan lezen. Ooit heb ik dat tijdens mijn studie wel moeten lezen, maar gezien de achterflap tekst  is dat tegenwoordig niet meer verplicht. Ik snap dat je Havo scholieren in de 21e eeuw misschien niet meer moet vermoeien met de 320 pagina’s Van den vos Reynaerde (alhoewel dat helemaal geen kwaad zou kunnen natuurlijk) van 7 eeuwen geleden, maar een studie Nederlands en dan geen Hildebrand lijkt me niet alleen onwenselijk maar ook ondenkbaar. Dit werk is een van de hoogtepunten uit de romantiek periode uit de Nederlandse literatuur.

Lees verder Lol met de Camera Obscura verkorte versie