OLYMPUS DIGITAL CAMERA

The old men and the sea: levenslessen van Hemingway

DSC_0303 (1)

mijn oude Hemingway

De Literatuurder ging naar de bioscoop, naar The Leisure Seeker, vanwege Helen Mirren en Donald Sutherland.  De film vertelt over een echtpaar op leeftijd, dat nog eenmaal op reis gaat in hun oude camper (the LS dus) . De reis bleek  te voeren naar het voormalig woonhuis van Ernest Hemingway in Key West Florida: de man van het echtpaar, literatuurdocent John is een groot bewonderaar van Hemingway  (‘prose that is poetry, that is Hemingsway’s secret’) en in deze verwarrende fase van zijn leven (John lijdt aan Alzheimer) houdt hij zich daaraan vast. Ontroerend en ook vaak erg komisch. De film is een aanrader.

Het zien van deze film bracht mij ertoe mijn oude Hemingways weer eens uit de kast te pakken.  De Literatuurder geinspireerd!

De citaten in de film zijn allemaal uit ‘The old men and the sea’, de novelle waarmee de veelzijdige literatuur Nobelprijswinnaar (in 1954)  – auteur , visser, jager enz. – Ernest Hemingway (1889 -1961) in 1953 de Pullitzerprijs voor ontving.

The old man and the sea speelt zich af aan de kust van Havanna en beschrijft een tocht van een oude visser, Santiago. De oude man lijkt uitgespeeld, hij is moe, heeft al weken niets gevangen en is ook de jongen, Manolo, met wie hij samen viste, kwijt geraakt omdat zijn boot immers niets oplevert. Vastberaden gaat de oude man de zee nogmaals op met als doel: een hele grote vis vangen. Met geduld en techniek lukt het hem een grote vis (een zwaardvis) aan te slaan en hij wint het gevecht dat het wordt om de vis te vangen. Echter, het bloed van de vis trekt haaien aan. De strijd die de man voert op zee  staat symbool voor de strijd van de mens om te (over)leven.  Daarbij weet je niet wat geluk of verdriet in dat leven zal zijn. Je neemt het zoals het komt, je leeft simpelweg je leven, je bent (maar) een mens. Duidelijk wordt gemaakt dat de struggle for life voor een mens niet anders is dan voor een dier. De dolfijnen, bruinvissen en zwaardvissen worden meermalen ‘brothers’ genoemd door de oude man.

.. During the night two porpoise came around the boat and he could hear them rolling and blowing. He could tell the difference between the blowing noise the mail made and the sighing blow of the female. ‘They are good,’ he said. ‘They play and make jokes and love one another. They are our brothers, like the flying fish.’

De tocht met de zwaardvis die aan de lijn de boot voorttrekt wordt beschreven als een gevecht van een op een, moge de sterkste winnen. Man en dier gelijk.

… After he judged that his right hand had been in the water long enough he took it out and looked at it. ‘It is not bad’, he said. ‘And pain does not matter to a man.’

.. A man can be destroyed but not defeated

Het leven is voor ieder mens een strijd. Er is geluk en er is verdriet, en of een gebeurtenis het een of het ander inhoudt weet je pas als je het achteraf beschouwt. Het geluk waar een mens om vraagt (hier: laat me een grote vis vangen) kan leiden tot het grootste verdriet.

… I must not think nonsense, he thought. Luck is a thing that comes in many forms and who can recognize her?

De oude man heeft aan het einde van het verhaal wat hij had aan het begin. Geen geld, geen vis. Maar aan het begin van het verhaal werd hij gezien als iemand die niets meer kan, en aan het eind van het verhaal bewondert men het gigantische karkas van de vis met wie de oude man heeft gevochten. Hij heeft zijn eigenwaarde behouden.

…. ‘What will you do now if they come in the night? What can you do?” He digs deep. Fight them, he says, I’ll fight them until I die.

Meer over Hemingway

ernest_hemingway_1923_passport_photo_vert-fd0dde7f167829fb131349bffa9259de387bec1b-s300-c85

Ernest Hemingway hield van jagen, van vissen, van drank, hij is 4 keer in zijn leven getrouwd en had drie kinderen.  Hij zal vast iemand geweest zijn van het laatste type (volgens zijn eigen quote):

There are two types of people: those who are easy to be with but also easy to be without, and who are difficult to be with, but impossible to be without.

Op de vele foto’s die van hem te vinden zijn op internet zien we een flamboyante persoon, vol bravoure. Maar Hemingway leed  aan depressies, had een ingewikkelde jeugd en kwam gewond uit de eerste Wereldoorlog. Hij maakte zelf een eind aan zijn leven in 1961, door zichzelf dood te schieten met zijn, zoals wordt gesteld, ‘lievelingsgeweer’.

Een treurig einde voor een groot literator, die tot op de dag van vandaag wordt gelezen en wiens werk grote bewondering verdient.

Hemingway_Memorial_Sun_Valley

Meer over zijn leven

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *