large_9789029575171

Houellebecq op zn allerbest

Zijn meest toegankelijke werk, had ik ergens gelezen, dus ik waagde me toch maar eens aan de Franse meester met de ingewikkelde naam. Ik haalde dus De kaart en het Gebied in huis en zie: ik heb het in een adem uitgelezen, geboeid, nergens verveeld, steeds vermaakt, geprikkeld en tot nadenken gestemd.  Voldoende reden en inspiratie om de rest van zijn oeuvre mettertijd nader te gaan inspecteren. Al moet ik voorzichtig zijn, deze titel werd bestempeld als een ‘Houellebecq light’ en wellicht zijn de andere me te zwaar.

Tot dusver hoe dan ook: De kaart en het gebied dus, dat start met het intrigerende motto: ‘De wereld heeft genoeg van mij, en ik al everzeer van haar.’ (Charles d’Orleans)

Van Michel Houellebecq is bekend dat het een beetje een vreemde snuiter is. Hij leeft in ballingschap (zelfverkozen) en is tamelijk controversieel te noemen. Hij wordt bewonderd en beschimpt. Hoe excentriek de schrijver is boeit mij niet zoveel: het gaat mij om zijn werk.  Houellebecq moet een groot denker zijn, en dat lijkt mij voldoende om hem in ere te houden.

Deze roman handelt over een kunstenaar, Jed Martin. Hij heeft verschillende projecten (die op zich al heel interessant zijn) uitgevoerd en heeft daardoor enige bekendheid verworven. Hij nodigt schrijver Houellebecq (de echte) uit om het voorwoord van zijn catalogus te schrijven. Daar treffen we in de roman de zonderlinge kluizenaar die deze schrijver volgens de verhalen is. Het werkt bevreemdend en is een interessant object voor studie. Is het ironisch of waarheidsgetrouw? In hoeverre blijft de romanfiguur met dezelfde naam, hetzelfde beroep, onmiskenbaar beschreven zoals de schrijver zelf wordt beschreven, een romanfiguur, niet te verwarren met de werkelijk bestaande schrijver Houellebecq:

pg 138 ‘.. Tien jaar later, terwijl hij naar Houellebecq keek, besefte Jed dat er in diens blik ook passie lag, iets verwilderds zelfs. het kon niet anders of hij had ook passie opgewekt, misschien wel bijzonder hevige. Ja, op grond van wat hij van vrouwen wist, leek het hem waarschijnlijk dat sommigen van hen smoorverliefd waren geworden op dat gekwelde wrak dat nu tegenover hem zat te knikkebollen en plakjes boerenpate verslond, klaarblijkelijk onverschillig geworden voor alles wat maar in de buurt zou kunnen komen van een liefdesrelatie, en waarschijnlijk van elke andere menselijke relatie.’

Bizar en ontgoochelend of niet, Jed Martin is een zeer geloofwaardige hoofdfiguur wiens worstelingen met het leven, met de dood, met geld en armoede, met succes en verlies, met liefde en waanzin nergens zonderling zijn. Een hoofdpersonage dat je begrijpt en voor je ziet.

Houellebecq mag zonderling zijn, hij geeft ons inzichten in het leven, de dood en de liefde, zoals alleen maar van een groot auteur kan worden verwacht.

pg 104 … ‘ze hield echt van u… En u hebt haar terug laten gaan naar Rusland.. En u hebt nooit iets van u laten horen… Liefde… Liefde is zeldzaam. Wist u dat niet? Hebben ze u dat nooit verteld?