Categorie archief: algemeen

De geboorte van de hoofdpersoon

De literatuurder wordt graag getipt over literatuur waarin de hoofdpersoon wordt geboren. En dan letterlijk: de geboorte van de hoofdpersoon moet in het boek worden beschreven. Deze vondsten worden gebruikt voor een onderzoek, waar ik nog geen tipje van de sluier over kan oplichten. Maar tips zijn welkom.

Een van de mooiste voorbeelden uit de verzameling tot dusver is de geboorte van Oscar in De blikken trommel van Gunter Grass.

Citaat:

‘Mijn moeder beviel thuis. Toen de weeen begonnen, stond zij nog in de winkel blauwe pond- en halfpondszakken met suiker te vullen. Ten slotte was het te laat om nog naar een vrouwenkliniek vervoerd te worden en moest een oudere vroedvrouw, die nog slechts nu en dan haar koffertje pakte, geroepen worden uit de in de buurt liggende Hertastrasse. In de slaapkamer as zij mij en mijn moeder behulpzaaam bij het van elkaar losraken.

Ik aanschouwde het levenslicht in de vorm van twee zestigwatt-gloeilampen. Daarom komt mij nog heden de bijbeltekst: ‘Er zij licht en er was licht’, voor als een der meest geslaagde slagzinnen van de firma Osram. Mijn geboorte verliep vlot met uitzondering van de daarbij behorende inscheuring van de bilnaad. Zonder moeite bevrijdde ik mij uit de door moeders, embryo’s en vroedvrouwen gelijkelijk gewaardeerde hoofdligging.

Om meteen met de deur in huis te vallen: ik behoor tot de zuigelingen met een bijzonder fijn gehoor, wier geestelijke ontwikkeling reeds bij de geboorte afgesloten is en voortaan nog slechts bevestigd hoet te orden. Ze onbeinvloedbaar ik als embryo slechts naar mijzelf had geluisterd en mij in het vruchtwater spiegelend op mezelf had gelet, zo kritisch beluisterde ik de eerste spontane wooorden van mijn ouders onder de gloeilampen. Mijn oren waren klaarwakker. Ook al waren zij dan klein en omgevouwen en wat dichtgeplakt en op zijn hoogst schattig te noemen, toch bewaarden zij elk van die voor mij voortaan zo belangrijke, want als eerste indruk geboden woorden. Meer nog: wat ik met mijn oren opving, werd onmiddellijk geevalueerd door mijn nog zo geringe hersens en ik besloot, nadat ik genoeg over al het gehoorde had nagedacht, bepaalde dingen te doen en andere beslist na te laten.

‘Een jongen,’zei die meneer Matzerath die zichzelf als mijn vader beschouwde. ‘Hij zal later de zaak overnemen als hij groot is. Nu weten we eindelijk waarvoor we ons zo uitsloven.’ Mijn moeder dacht minder aan de winkel dan aan de onderdelen van haar zoon: ‘Nou, ik wist toch dat het een jongen was, ook al heb ik vaak gezegd: ’t Wordt een meisje.’

Zo maakte ik al vroeg kennis met vrouwelijke logica en hoorde daarna: ‘Als kleine Oscar drie is, krijgt hij een blikken trommel.’

 

Lol met de Camera Obscura verkorte versie

Ik snuffel graag rond in bibliotheken en onlangs stuitte ik op de hertaling van de Camera Obscura van Hildebrand (Nicolaas Beets) door Ivo de Wijs en ik ben het meteen gaan lezen. Ooit heb ik dat tijdens mijn studie wel moeten lezen, maar gezien de achterflap tekst  is dat tegenwoordig niet meer verplicht. Ik snap dat je Havo scholieren in de 21e eeuw misschien niet meer moet vermoeien met de 320 pagina’s Van den vos Reynaerde (alhoewel dat helemaal geen kwaad zou kunnen natuurlijk) van 7 eeuwen geleden, maar een studie Nederlands en dan geen Hildebrand lijkt me niet alleen onwenselijk maar ook ondenkbaar. Dit werk is een van de hoogtepunten uit de romantiek periode uit de Nederlandse literatuur.

Lees verder Lol met de Camera Obscura verkorte versie

Zoete Mond – weer Rosenboom

Wegens het uitkomen van de film ‘Publieke Werken’ werd mijn belangstelling voor Rosenboom opnieuw gewekt en heb ik delen van zijn werk onlangs met veel plezier herlezen: Publieke werken, Gewassen vlees en Zoete Mond.  Hoofdpersonen in de romans van Rosenboom raken me. Ze zijn gecompliceerd, kwetsbaar, lang niet altijd stabiel, vaak eenzaam en in de war.  Ze jagen onbereikbare dromen na en dat ze zichzelf in de nesten aan het werken zijn ziet de lezer ruim op tijd aankomen. In Publieke Werken ontroeren de prachtfiguren Vedder en met name Anijs me. De gevaarlijke combinatie van minderwaardigheidsgevoel en grootheidswaan die Anijs drijft is zo goed neergezet dat ik hem best begreep, bij zijn meest idiote akties. De eigenaardige en zelfingenomen Willem Augustijn uit Gewassen Vlees kwam mij soms wat karikaturaal voor en raakte mij daardoor minder. Gewassen vlees is het magnum opus van Rosenboom , en hij kreeg er in 1995 de Libris Literatuur prijs voor, maar voor mij is zijn beste roman Zoete Mond.

Lees verder Zoete Mond – weer Rosenboom

Publieke werken: de movie

Natuurlijk ga ik binnenkort de film Publieke werken zien. Ik heb er meestal niet veel vertrouwen in, een film naar een prachtroman, maar de cast is in dit geval van hoog niveau, al zijn de recensies niet lovend (Parool 3 sterren). Maar zelfs een echt slechte film zou dit boek niet stuk kunnen krijgen.

Het is een prachtig verhaal, zoals Rosenboom altijd prachtige verhalen vertelt.  Alleen de prologen van zijn werk zijn al kunsstukjes die uitnodigen tot herlezing.

De arme Drentse turfstekers en de erbarmelijke omstandigheden waarin ze proberen te overleven,  de apother met het hart op de goede plaats die zich een arts waant, de vioolbouwer die geld ruikt en zijn positie verkeerd inschat. Het is allemaal zo menselijk, zo waar, zo voorstelbaar.

Publieke werken is m.i. zijn meest toegankelijke boek. Misschien ook een idee om eerst de film te gaan zien en daarna het boek te lezen: het boek kan nooit tegenvallen!

Nieuwe AFTh

Vandaag verschijnt de nieuwe A.F.Th., zijn eerste historische. Gisteren was de auteur te gast bij DWDD:

http://dewerelddraaitdoor.vara.nl/media/350746

Naast wat uiteenzettingen over De Ochtendgave sprak hij zoals te doen gebruikelijk over de AANGEKONDIGDE romans. Dat bewonder ik aan deze auteur, de onuitputtelijke ideeenbron die hij klaarblijkelijk is. En elk werk van de grootst mogelijke kwaliteit.  Een serie boeken schrijven, de onvoorstelbare veelheid ervan, en elk boek IS al zoveel. Fiets straks eerst maar even langs de boekhandel.

4cdc835b-d1ca-4e69-992e-54eaa82415a8_Deochtendgaveomslag460px (1)

December

December: mist en duisternis en koude
en vrolijkheid die me maar matig smaakt
Ik ben dit rotjaar iemand kwijtgeraakt
van wie ik tot het einde toe heb gehouden

De uren dat ik bij haar heb gewaakt
terwijl de dood haar in zijn richting klauwde
De kleine strohalm waar ik op vertrouwde
totdat het sloperswerk was afgemaakt

December,ik zou graag opnieuw beginnen
maar als mijn schone lei
het lijkt te winnen
Dan mikt de regen tranen op de ruit
de mist brengt de herinnering
weer boven
De koude kan de wonden
niet verdoven
Het donker wist het oude beeld niet uit

Ivo de Wijs